علاء منجّم بسال 624 ولادت يافت . وى قسمتى از دوران كودكى خود را در سفرها بسر برد و عاقبت در بخارا بفراگرفتن علوم گمارده شد چنان كه تا بيست و دو سالگى سرگرم تحصيل بود و بعد از آن در خدمت بزرگان و شاهان راه يافت و تا چهل و يك سالگى بر دانش و اطلاع خود مىافزود ولى چنان كه مىگويد چه در ماوراء النّهر و چه در عراق روزگار خوشى نديد . در رمضان سال 688 باميد زيارت كعبه از شهر همدان بيرون رفت و بين سالهاى 679 - 691 كتاب معروف خود « اشجار و اثمار » را در نجوم براى وزير محمد بن احمد شاه بن مبارك تبريزى و دو فرزند او كه نزد وى علم مىآموختند نوشت ، و نيز كتاب ديگرى بنام « احكام الاعوام » دارد كه آن را با استفاده از آثار ابو معشر بلخى و عبد الجليل سجزى و ابو المحامد غزنوى و كوشيار دربارهء تسييرات و احكام نجومى بسال 690 هجرى تأليف كرد . اين مجموع اطلاعاتى است كه دربارهء او موجود است . از هردو كتابش كه نام برده‌ايم نسخى در دست و هردو بپارسى است و از جملهء نسخ كتاب الاثمار يكى نسخه‌ييست از كتابخانهء ملى ملك مورخ بسال 767 هجرى بخطّ عبيد اللّه زاكانى شاعر بزرگ قرن هشتم كه از نفائس آثار مخطوط محسوب مىگردد . علت آنكه علاء منجم اين كتاب را « اشجار و اثمار » ناميده آنست كه مؤلّف هر فصلى از آن را شجره و هر شجره‌يى را به چند ثمره تقسيم نموده است . « 1 »

--> - از صفحهء پيش كه بنابر قول عطا ملك جوينى بسال 636 در ماوراء النهر خروج كرد و دعوتى مبتدعانه به راه انداخت . دربارهء او و احوالش رجوع كنيد به جهانگشاى جوينى چاپ مرحوم ميرزا محمد خان قزوينى ج 1 ص 85 - 90 ( 1 ) - دربارهء او رجوع شود به فهرست كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران جلد سوم بخش دوم ، نگارش آقاى دانش‌پژوه ص 818 - 819 و 831 - 833 ؛ و دربارهء نسخه‌يى كه به خط عبيد از كتاب اشجار و اثمار موجود است رجوع كنيد به مقدمهء مرحوم عباس اقبال آشتيانى بر « كليات عبيد زاكانى » صفحهء د - ز